على صدرايى خويى
65
فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى )
اندازهء كتاب : در فهرست ذكرنشده اندازهء نوشته : در فهرست ذكرنشده مأخذ : فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه ، ج 2 ، ص 152 . 3 . ترجمهء تفسير طبرى تاريخ ترجمه : بين سال هاى 350 - / 366 ق مترجم : ناشناخته ترجمهاى است از تفسير معروف طبرى ، كه به دستور منصور بن نوح سامانى ( حكومت 350 - 366 ق ) انجام گرفته است . اما بررسىهاى محققان نشان داده كه اشتهار اين كتاب به عنوان ترجمهء تفسير طبرى صحيح نيست ، بلكه اين خود اثرى مستقل است به زبان پارسى كه نويسندگان آن به تفسير طبرى نيز نظر داشتهاند . به هر روى ، در اين كتاب آيات ابتدا به فارسى ترجمه شده و در حقيقت اين كتاب اولين ترجمهء رسمى قرآن كريم به زبان فارسى است و به اعتقاد پژوهشگرانِ ترجمههاى فارسى قرآن ، اين ترجمه اساس و مبنا براى بسيارى از ترجمههاى بعدى بوده است . « 1 » اين كتاب به تصحيح حبيب يغمايى ، در هفت جلد ، در تهران ( چاپ اول 1344 ش ، چاپ دوم 1356 ق ) به چاپ رسيده است . كتابنامه تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ، آذرنوش ، صص 25 - 62 ؛ دانشنامهء قرآن ، ج 1 ، ص 538 ؛ يادنامهء طبرى ( مجموعه مقالات ) . 4 . ترجمهء فارسى قرآن كريم تاريخ ترجمه : قرن چهارم مترجم : ناشناخته ترجمهاى است از قرآن كريم كه در لا به لاى سطور و به خط نسخ كهن تحرير شده است . ترجمهء حاضر به فارسى كهن و استوار ، و نشانگر نثر قرن چهارم هجرى است . نسخهء موجود شامل بخشهايى از سورههاى : نمل ، شعراء ، عنكبوت ، روم ، احزاب ، سبأ و نور است كه به صورت نامرتب صحافى شده است . نمونهء ترجمه : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * طسم * تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ * لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ . . . » ( سورهء شعراء ، آيات 1 - 6 ) بنام خداى مهربان بخشاينده * انست نشانها نامه هويذا * مكر تو كشندهء تن ترا كى نباشند
--> ( 1 ) . براى اطلاع از ويژگىهاى اين ترجمه و تأثير آن در ترجمههاى بعدى ، رجوع شود به : تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ، آذرنوش . محقق محترم در جاىْ جاىِ اين كتاب ، ترجمهء مزبور را با ديگر ترجمههاى كهن مقايسه و تطبيق ، و نتايج سودمندى را ارائه نموده است